• 11
  • 2

جستجو در سایت

طرح ساختمان

ضرب زورخانه

مشخصاً دو ساز از دو خانواده در اجرای موسیقی زورخانه حضور دارد یکی تنبک ،تمبک یا " ضرب زورخانه " از خانواده سازهای ممبرافون و دیگری " زنگ" از خانواده سازهای ایدیوفون .

در این میان "کباده" نیز گرچه ابزار حرکات آیینی زورخانه است اما به سبب نسبتی که صدای ناشی از اجرای حرکات ورزشی کباده با ساز و آواز مرشد پیدا می کند ،می تواند در خانواده سازهای خود صدا یعنی ایدیوفون ها طبقه بندی شود . اما به هر روی ساز اصلی اجرای موسیقی زورخانه تمبک است . تمبک زورخانه از جمله سازهای پوستی و طبل های یک سو پوست است که بدنه آن از گل پخته ساخته می شود ، گرچه درگذشته نمونه های چوبی و فلزی آن نیز وجود داشته است .

تنبک زورخانه در قیاس با تنبک در اجرای موسیقی دستگاهی، دهانه باز تری دارد و نفیر آن نیز کوتاه تر و گلوی اتصال نفیر با بدنه اصلی ،تنگ تر است در مجموع مبنای اصلی تمام حرکات ورزشی در زورخانه ،از سرنوازی تا سنگ گرفتن ، شنا ،میل گرفتن ،میل بازی ، چرخ ، کباده و ... ریتم های اجرا شده توسط تنبک است.ریتم های رایج در اجرای ضرب زورخانه و در همراهی با حرکات ورزشی عمدتا عبارتد از:4/2، 4/3، 4/4،4/6، 8/6 ،و...
 
زنگ زورخانه

زنگ زورخانه نیم کره ای فلزای است که در بالای سر مرشد آویزان می شود. مرشد گوی فلزی داخل نیم کره را به دست می گیرد و به بدنه داخلی زنگ می کوبد . زنگ در اجرای مرشد کارکردهای متعددی دارد که مهمترین آن سلام زورخانه و شروع حرکات است .
همچنین در موعد تغییرریتم و حرکات جدید  نواخته می شود . علاوه بر این زنگ را به نشانه احترام نیز می زنند؛ جایی که نام بزرگی برده می شود یا پهلوانی به زورخانه می آید یا « میاندار » و سایر ورزشکاران در گود اعلام « رخصت » می کنند و مرشد گاه با صدای زنگ « فرصت » را اعلام می کند .

"مرشد" رهبر معنوی زورخانه است . مرشد یا "ضرب گیر" که در گذشته به کهنه سوار نیز شهره بوده است ،با شناخت کاملی که از اجرای حرکات و ترتیب آنها در زورخانه دارد ،هدایت حرکات ورزشی را نیز عهده دار است .

در گذشته ،همانطور که از ریشه شناسی واژه به دست می آید ،مرشد نقش راهبری و آموزش افراد در زورخانه را نیز بر عهده داشته است و همزمان که شالی بر دوش و چوب دستی به نام تعلیمی در دست داشته ،حرکات افراد را هدایت و نکات آموزشی را به آنان یاد آور می شده است .. مرشد در جایی که« سردم » نام دارد می نشیند . سردم در مکانی مسلط به گود قرار دارد . در برخی   زورخانه ها ، سردم را با ادوات جنگی کهن همچون زره و کلاه خود و شمشیر و... و یا کشکول و تبرزین تزیین می کنند .

مرشد به مراسم و حرکات ورزشی زورخانه آگاهی کامل دارد و از مهارتهای نواختن ضرب برخودار است . علاوه بر این او به برخی گوشه های آوازی و تکنیک های آواز در موسیقی دستگاهی که در آوازهای زورخانه متداول است تسلط کافی دارد .
©2018 Zurkhaneh.lt. All Rights Reserved.

جستجو